Le Petit Moras en de zijde
Toen we Le Petit Moras kochten hadden we nul kennis van de zijdeteelt. Dat kan natuurlijk niet als je eigenaar wordt van een voormalige zijderupskwekerij!
Ik heb me ingelezen in de rijke geschiedenis van de zijdeteelt in de Ardèche. En het mooie is: die wereld is voor mij echt tot leven gekomen. Net of de verhalen nog rondwaren tussen de dikke muren… Ik neem je graag mee terug in de tijd.
Ga voor de linkervleugel van de hoeve staan en knijp je ogen een beetje dicht. Stel je op de bovenverdieping een lichte, goed geventileerde ruimte voor. Langs de muren staan houten rekken met platte ramen of matten waarop de zijderupsen liggen. Echte veelvraten zijn het, deze larven van de zijdevlinder: ze worden een paar keer per dag gevoed met verse, sappige blaadjes van de moerbeiboom.
De temperatuur en hygiëne in de kwekerij zijn cruciaal: alles wordt zorgvuldig schoongehouden om ziektes te voorkomen. Na enkele weken beginnen de rupsen hun cocon te spinnen. Die cocons worden geoogst en verkocht aan filatures de soie: zijdeweverijen. Intensief werk, dat ook op onze boerderij door de hele familie zal zijn gedaan.
De eerste filature in de regio wordt trouwens in Chomérac gebouwd. Dat moet kort na 1752 zijn geweest. In dat jaar krijgt ene Henri Deyzier opdracht van inspecteur Vaucanson - een hoge pief aan het hof van Louis XV - tot de bouw van de Manufacture Royale de la Soie. Daarna gaat het hard. In Chomérac staan op zeker moment tenminste zeven zijdefabrieken.
De zijdeteelt wordt zo een belangrijke inkomstenbron in de Ardèche. Dat verandert als halverwege de negentiende eeuw ziektes uitbreken. De zijderupsen leggen massaal het loodje, waardoor de kwekers het zwaar te verduren krijgen. Kunstzijde en goedkopere ruwe zijde uit Italië en Azië brengen de zijde-industrie daarna definitief de nekslag toe.
Sinds wanneer 'onze' kwekerij kwekerij-af is heb ik helaas (nog) niet kunnen achterhalen.
Weet jij hoe zijde wordt gemaakt? Ik leg het je hieronder uit.
Het begint dus allemaal met die zijderups. Met de draad die uit zijn zijdeklieren komt spint hij een cocon. Als de vlinders uit de cocon komen zoeken de mannetjes en vrouwtjes elkaar op om te paren, waarna het mannetje sterft.
Het vrouwtje legt hierna driehonderd tot vijfhonderd eitjes, waarna ook zij doodgaat. De rupsjes die uit de eitjes komen vreten zich helemaal vol met moerbeibladeren. Eenmaal volwassen spinnen zij zichzelf tot een cocon. Daarna begint het hele verhaal opnieuw.
Om de zijde te winnen wordt de cocon geweekt, waarna de zijdedraden worden verwerkt tot garen. Dat krijgt een kleurbad, wordt gedroogd en tot strengen gesponnen.
Wist je trouwens dat zijde al rond 2700 vóór Christus in het oude China is ontdekt en dat bij toeval? Het verhaal gaat dat keizerin Leizu, de vrouw van de Gele Keizer, onder een moerbeiboom thee zat te drinken toen een cocon in haar kopje viel. Stomverbaasd zag ze hoe zich prachtig glanzende draden rafelden in de warme vloeistof. Eurekamomentje voor de keizerin: als ze die cocons nou eens zou verzamelen en van de draden stof voor een gewaad liet maken? De rest is geschiedenis.
Een duik in de zijdeteelt
Wil je meer weten over de zijdeproductie in de Ardèche? Dan is een bezoek aan het Musée vivant du Ver à Soie in Lagorce een dikke aanrader. Het is letterlijk een levend museum: van april tot oktober huisvest het verschillende complete kolonies zijderupsen.
https://lagorceardeche.com/musee-magnanerie
Dit is onze eigen website met de scherpste prijs. Klik hier voor onze accommodaties of stel ons persoonlijk een vraag.
